8.5 C
Tehran
پنج شنبه, 30 آبان , 1398

سکته در مذاکرات نوبرجامی

تحولات معطوف به نجات برجام از مرگ کامل به مرحله جدیدی رسیده است. بعد از سفر غیرمنتظره جواد ظریف به فرانسه و صدور پالس‌های مثبت نسبت به ملاقات از تهران و واشنگتن فضا آنطور که آنگلا مرکل صدراعظم آلمان اعلام کرد به سمتی رفت که شکل‌گیری وضعیت تازه‌ای را نمایان ساخت تا تعهدات دولت‌های ایران و آمریکا به متوقف کردن کاهش تعهدات برجامی از یک سو و افزایش تحریم‌های یکجانبه از سوی دیگر فرصتی برای رایزنی‌های ۱+۵ پدید آید. اما عقب نشینی سریع روحانی بعد از حمله اصول‌گرایان و حاملان نهاد ولایت فقیه باعث شد وقفه ای در این روند بوجود بیاید. اگرچه خوشبینی و اصرار امانوئل ماکرون رئیس جمهور فرانسه بر دیدار روحانی و ترامپ در حاشیه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل تا حدی وقوع دیدار یادشده را محتمل می ساخت، اما اعلام شروع مرحله سوم گام های کاهش تعهدات برجامی از سوی دولت ایران در صورت ناتوانی اروپا از اجرای تعهدات ابهام ها و تردیدها نسبت به موفقیت میانجیگری رئیس جمهور فرانسه را افزایش داد.

در تلگرام بخوانید

مقامات دولتی ایران به صورت کلی ابتکارات فرانسه را مثبت ارزیابی کرده و مدعی جلورفتن توافقات شده اند. سفر هیات دیپلماتیک و اقتصادی ایران به فرانسه نیز با جمعبندی مثبتی پایان یافت که قرار شده است بر روی جزئیات بحث های بیشتری در آینده انجام شوداما سخنان حسن روحانی  هنگام معارفه وزرای جدید پیشنهادی که به اروپایی ها پیام داد که اگر تا پنجشنبه ۱۴ شهریور انتظارات را برآورده نسازند، ایران بخش دیگری از تعهداتش را نادیده می گیرد که بزرگ تر از دو مرحله قبلی است، این تصور را قوت بخشیده که فضای مثبت پیدا شد دولت مستعجل بوده و برجام در مسیر مرگ کامل جلو رفته و فضای تقابلی شدیدتر می شود.

روحانی به صراحت بیان کرد که انتظارات جمهوری اسلامی از اروپایی‌ها خرید نفت ایران و یا برداشتن ممانعت ها و انتقال سهل و بدون مشکل وجوه ارزی به داخل ایران است. پیشتر خبرگزاری رویترز به نقل از منابع ناشناسی در هیات حاکمه ایران گزارش داده بود، که کف انتظار ایران فروش ۷۰۰ هزار روزانه بشکه نفت و سقف آن ۱٫۵ میلیون بشکه در روز است. همچنین خواهان دسترسی آسان و بدون محدودیت به درآمدهای آن است.

دولت فرانسه به موازات پیشنهاد اعطای خط اعتباری ۱۵ میلیارد دلاری برای خرید نفت ایران از کانال اینستکس را داده است منتهی اجرای این طرح منوط به موافقت دولت آمریکا با معافیت های نفتی موردی است بدون آنکه سیاست تحریم هایش دستخوش تغییر شود. دولت فرانسه خواهان اعطای معافیت محدود به کشورهای ژاپن ، چین و هند برای خرید نفت ایران هم شده است. طرح فرانسه شامل دو مرحله است، نخست با ابتکاراتی مذاکرات ۱+۵ با بازگشت آمریکا شروع شود و سپس در میان مدت گفتگوها برای توافق بر سر مسائل امنیتی بعد از ۲۰۲۵ شروع شود و عملا برجام ۲ بعد از ۲۰۲۵ موکول  شود

روحانی در ادامه صحبت‌هایش اظهارات جواد ظریف را تکرار کرد که جمهوری اسلامی تمایلی به ملاقات دوجانبه با رئیس جمهور آمریکا ندارد، ولی تصریح کرد در صورت توقف تحریم های یک جانبه دولت آمریکا حاضر به گفتگو در چارچوب ۱+۵ است. همچنین اگر اروپا تعهداتش را کامل اجرا کند، جمهوری اسلامی نیز به صورت کامل مفاد برجام را رعایت می نمایدظریف در اظهار نظر دیگری در روسیه اعلام کرد که دولت ایران بازنگری در برجام را نمی پذیرد. وی همچنین با تجلیل از دولت های چین و روسیه مدعی نگاه ویژه  در همکاری های تجاری و اقتصادی با آنها شد که به زعم وی دوستان حکومت ایران در روزهای سخت هستندبعید به نظر می رسد تا پنجشنبه اروپا بتواند انتظارات جمهوری اسلامی را برآورده سازد. بنابراین می توان پیشبینی کرد که مرحله سوم کاهش تعهدات برجامی ایران شروع خواهد شد که می تواند شامل افزایش درجه غنی سازی اورانیوم و استفاده از سانتریفوژ های پیشرفته تر و کاهش محدودیت ها در حوزه تولید آب سنگین اراک باشد.

اما آیا این اتفاق به معنای پایان توافق احتمالی برسر برجام ۲ خواهد بود؟

پاسخ به این سئول راحت نیست. برخی از موضع گیری ها حداقل در ظاهر آن را تقویت می کند.  احتمال بازگشت دولت آمریکا به برجام و چارچوب فعلی آن تقریبا صفر است.  بنابراین اصرار جمهوری اسلامی  بر عدم تغییر برجام به معنای پایان حیات آن خواهد بود. چون تداوم کاهش تعهدات برجامی از سوی جمهوری اسلامی و بخصوص حرکت به سمت غنی سازی اورانیوم با غلظت بیست درصد به بالا از سوی اروپا تحمل نخواهد شد، و آنها با طرح شکایتمکانیزم ماشهدر برجام را فعال خواهند کرد که به معنای بازگشت تحریم های ماقبل برجامی اروپا و قطعنامه های سازمان ملل خواهد بود.   در شرایطی که جمهوری اسلامی تحت فشار سنگین دولت آمریکا دچار مشکلات متعددی شده است، تحمل فشار مضاعف تحریم های اروپا وضعیت ایران را بحرانی تر می سازد. البته با توجه به اینکه دولت آمریکا توانسته است، فشار و سختی هایی حتی بیشتر از تحریم های چندجانبه ماقبل برجام را بر حکومت ایران وارد کند، اعمال تحریم های اروپا بعید است باعث افزایش تنگناهای کنونی شود، اما امیدها به عبور از مشکلات و دور زدن گسترده تحریم ها را از بین برده  وبه لحاظ روانی  اقتصاد بحرانی ایران را در موقعیت وخیم تری قرار می دهد. در اجلاس جی۷ در شهر بیاریتز فرانسه به جمهوری اسلامی تذکر داده شده است که خروج ایران از برجام و یا کاهش تعهدات برجامی  از سوی اروپا تحمل نمی شود. این مسئله نیز در سفر ظریف و حمایت بیشتر از میانجیگری فرانسه نقش داشت. به عبارت دقیق تر برخورد مثبت دولت ترکیبی از امتیازات و تهدیدات مطرح در مباحث معطوف به ایران اجلاس جی ۷  بود

روحانی به صراحت گفت که تصمیم‌گیر در امور راهبردی جمهوری اسلامی رهبری است و در خصوص نحوه مواجهه با فشارهای دولت آمریکا و آینده برجام دولت در پشت سر تصمیمات خامنه ای حرکت می‌کند. این صحبت در نگاه اول می تواند به معنای عدم مذاکره باشد بخصوص که رهبری  بارها مذاکره با دولت فعلی آمریکا را کرده و آن راسمی مضاعفتوصیف کرده است. اما ژرف کاوی مسئله نشان می دهد روحانی با این کار بخش مهمی از ملاحظات و نگرانی های نهاد ولایت فقیه و اصول گرایان را بر طرف ساخته که اگر  مصالحه ای صورت بگیرد، فرصتی تبلیغاتی برای رئیس دولت اعتدال و گفتمان ادعایی اش نخواهد بود و در جنگ قدرت در درون نظام از آن بهره برداری نخواهد کرد.

در تلگرام بخوانید

این موضوع به همراه آسیب پذیری شدید جمهوری اسلامی از هم برداری کامل سیاست های بازدارنده آمریکا و اروپا باعث می شود که اتفاقات اخیر را سکته ای در توافق احتمالی جدیدی بشمار آورد نه پایان حیات برجام. از ابتدا معلوم بود اگر برجام ۲ بخواهد به نتیجه برسد، پروسه پیچیده  زمان بر و با فراز ونشیب‌های بسیار خواهد بود.

ژان ایو لودریان وزیر امور خارجه فرانسه این واقعیت را اعلام کرده است که هنوز مسائل زیادی در گفتگوهای بین ایران و اروپا باقی مانده است که باید برای نجات برجام حل و فصل شوند. از دید وی گفتگوها با اعتماد نسبی جلو می رود اما حساسیت ها روند مذاکرات را شکننده کرده است. منابع نزدیک به  فرانسه اقدام حکومت ایران برای افزایش کاهش تعهدات را مشکل زا ارزبابی کرده اند که می تواند تاثیر منفی بر رویکرد تعاملی اروپا با جمهوری اسلامی داشته باشد. اما مقامات تهران هم با توجه به حساسیت های اروپا و نیاز به اقدامات آنها می کوشند تا مسیر گفتگوها بسته نشود  و فقط می خواهند توان چانه زنی خود را گسترش داده و از کارت های خود استفاده کنند. هدف نهائی اثرگذاری بر فضای مذاکرات است تا شرایط برای آنها قابل تحمل شود. ورود به مذاکرات در شرایط فعلی برای آنها از موضع ضعف بوده و منجر به تسلیم کامل می‌شود.  اما در تحلیل آخر نجات برجام بدون توجه به رابطه راهبردی اروپا و آمریکا بعید است به سرانجامی برسد و این موضوع نیز نیازمند در نظر گرفتن برجام ۲ در میان مدت است. خارج از این چارچوب برجام شانسی برای رهایی از مرگ کامل ندارد.

The post سکته در مذاکرات نوبرجامی appeared first on دیدگاه نو.

لینک مطلب

مطالب بیشتری که ممکن است مورد علاقه شما باشند

پشیمانی اقتصاددانانی که ۲.۵ سال پیش در حمایت از روحانی نامه‌ای امضا کرده بودند!

cafeliberal

سپاه از کشته شدن "پنج تروریست" در جوانرود خبر داد

cafeliberal

بازداشت اکرم نصیریان، فعال حقوق مدنی و همیار کمک به سیل‌زدگان به اتهام نامشخص

cafeliberal

شهردار لندن با همسر نازنین زاغری در برابر سفارت ایران دیدار کرد

cafeliberal

حزب‌الله سوریه؛ جنگ علیه داعش یا قاچاق مواد مخدر؟

Jahan

دفتر امام جمعه در لردگان به آتش کشیده شد + فیلم

cafeliberal