26.2 C
Tehran
دوشنبه, ۴ شهریور , ۱۳۹۸
سیاست، تاریخ وجامعه

میدان میلیونی چه زمانی اتفاق می‌افتد؟

از وقتی شبکه‌ی فرشگرد در مورد میدان میلیونی و گفت‌وگو با دیگران در مورد شرایط تحقق این میدان سخن گفت، با این پرسش فراوان مواجه می‌شویم که میدان میلیونی چه زمانی اتفاق خواهد افتاد. این پرسش در واقع شکل دیگری از این سوال است که «بالاخره آخوندها کِی خواهند رفت» یا «انقلاب چه زمانی اتفاق خواهد افتاد».

در این میان برخی افراد با زبان طنز از برافتادن جمهوری‌اسلامی سخن می‌گویند و این‌که چهل سال است مخالفان حکومت می‌گویند امسال دیگر آخوندها خواهند رفت.

انقلاب‌ها پدیده‌هایی نادرالوجودند. یعنی این‌گونه نیست که ما هر سال در جهان با یک یا چند مورد انقلاب مواجه باشیم.
شرایط انقلاب در کشورهای بسیاری همواره وجود داشته است اما انقلاب در بیش‌تر این کشورها روی نداده است.

نکته‌ی دیگر این‌که پیش‌بینی انقلاب‌ امکان‌پذیر نیست. اگر کسانی در تاریخ بوده‌اند که انقلاب‌هایی را پیش‌بینی کرده‌اند باید گفت که تنها از روی شانس چنین کرده‌اند و خوش‌اقبال بوده اند که تیر حدس‌شان به نشان خورده است.

وقتی تزار روسیه با فشارهای مردم از سلطنت کناره‌گیری کرد سردمداران انقلاب مانند لنین، تروتسکی و بوخارین خارج کشور بودند. لنین چند روز قبل از انقلاب گفته بود که «شاید انقلاب در زمان ما اتفاق نیفتد.» وقتی خبر انقلاب به لنین رسید با سرآسیمگی فریاد زد: «گیج‌کننده است. شگفت‌انگیز است.»

می گویند کسانی که در عرصه‌ی سیاست و طبابت وعده‌ی بسیار می‌دهند یا شیاد هستند و یا نادان. زمان تعیین‌کردن برای انقلاب و شعار این‌که به زودی انقلاب درخواهد رسید اگر برای ایجاد امید در مخالفان نباشد، بی شک یا از روی نادانی است و یا خباثت. وعده‌های صورت‌نگرفته و روی هم انبار شده مانع بزرگی سر راه شکل‌گیری انقلاب است.

در ایران امروز نارضایتی بسیار است. فشارهای بین‌المللی بر جمهوری‌اسلامی به بیش‌ترین حد خود رسیده است. گروهی ممکن است بر اساس این دو فکت معتقد باشند که انقلاب به زودی درخواهد رسید؛ اما باید گفت لزوما چنین نیست.

مارکس می‌گفت انقلاب به دلیل فقر رخ نمی‌دهد بل‌که برای آن «فهم فقر» نیاز است (نقل به مضمون)
این‌گونه نیست که اگر جایی نارضایتی زیاد باشد و حکومت مستبد باشد بی شک مردم برخواهند خاست. زمان انقلاب ۵۷ در جهان بودند حکومت‌هایی که هم در آن‌ها استبداد بی‌داد می‌کرد و هم نارضایتی مردم فراوان بود اما انقلابی رخ نداد.

با این حساب آیا باید ناامید باشیم؟

رمون آرون، فیلسوف و جامعه شناس فرانسوی، آن‌جا که در مورد «اسطوره انقلاب» سخن می‌گوید چنین می‌آورد:
«وقوع انقلاب‌ها بیش‌تر ناشی از نومیدی یا امید (به تغییر) است تا نارضایتی.» (رمون آرون-افسون روشن‌فکران،ترجمه: پیروز ایزدی، نشر فرهنگ جاوید، ص۱۰۲)
آرون در همین مقاله می‌آورد:
«میل به بهبود وضعیت اجتماعی همواره یا منطقا به اراده معطوف به انقلاب منتهی نمی‌شود و نیز به میزانی از خوش‌بینی و ناشکیبایی محتاج است.» (همان، ص ۱۰۷)

آری! ایده‌ی «میدان میلیونی» سخن‌گفتن از امید و ناامیدی توامان است. امید به این‌که می‌توانیم فردایی بهتر داشته باشیم و ناامیدی از این‌که مردم با تداوم جمهوری‌اسلامی بتوانند روزگار بهتری داشته باشند.

از این‌رو است که در میدان میلیونی ما از گفت‌وگو با دیگران سخن گفتیم و این‌که با نشان‌دادن نمونه‌های موفق جهانی بدانیم که ایجاد تغییرات شدنی است.
آن‌که به شما وعده می‌دهد که فلان روز یا فلان ساعت در آینده بی‌شک انقلاب خواهد شد و یا میدان میلیونی شکل خواهد گرفت درک درستی از انقلاب، سیاست و تاریخ ندارد. انقلاب‌ها لزوما با بیانیه و فراخوان‌ها در نمی‌رسند.

#میدان_میلیونی

@behzadmehrani

مطالب بیشتری که ممکن است مورد علاقه شما باشند

تجمع اعتراضی کارگران شرکت هپکو در اراك

cafeliberal

آیا احتمال اقدام نظامی آمریکا علیه رژیم ایران افزایش یافته است؟ سابقه چه می‌گوید؟

cafeliberal

گسترش فقر در ایران: ۴ میلیون نفر در سال ۹۷ گوشت قرمز و حدود ۹ میلیون نفر ماهی نخوردند 

cafeliberal

روزنامه آمریکایی نیویورک‌تایمز از انتشار یک کاریکاتور یهود ستیزانه در چاپ بین المللی آن روزنامه پوزش خواست و بلافاصله آن کاریکاتور را حذف کرد

cafeliberal

هادی رضوی بازداشت و روانه زندان شد؛ داماد وزیر چند سال در زندان می‌ماند؟

cafeliberal

پمپئو "جزئیات تهدیدهای ایران" را به اروپا و ناتو ارائه داده است

cafeliberal